Een nieuwigheid binnen WZN Edegem in 2024 was het ADL-traject. ADL staat voor de ‘Activiteiten van het Dagelijks Leven’. Bij een ADL-traject mag iemand die zelf geen verpleegkundige is toch bepaalde verpleegkundige handelingen doen. Zowel binnen het woonzorgcentrum en thuiszorg zijn er personen die ADL-taken uitvoeren en bekwame helpers. Sophie is verzorgende aan huis binnen ThuisZorg Edegem, bekwame helper en ze mag ADL-taken uitvoeren.
Eerst en vooral Sophie , wat betekent ADL?
Sophie: "ADL staat voor Activiteiten van het Dagelijks Leven en dat zijn dingen die mensen in het dagelijks leven doen maar onze cliënten zijn niet meer in staat om die te doen. Onder onze ADL-functies zit bijvoorbeeld het wassen van de cliënten, helpen bij het douchen maar bijvoorbeeld ook meekoken, groenten snijden, boodschappen doen …"
Daarnaast ben je ook bekwame helper. Wat is dat?
Sophie: “Bekwame helper is nog een stapje verder. Daarbij hebben we een iets ruimer takenpakket. We mogen op die manier kleine verpleegkundige taken uitvoeren, ook al zijn we geen verpleegkundigen of zorgkundigen. We hebben daarvoor ook een cursus moeten volgen”
Over welke taken gaat dat dan juist?
Sophie: “Dat varieert maar het zijn altijd kleine taakjes waar het risico niet zo enorm groot is. Belangrijk daarbij is ook dat we voor elke taak ook een eenmalige schriftelijke toestemming moeten krijgen van een arts. Concreet gaat het over vijf kleine taakjes waaronder ook wassen en douchen. Zo mag ik bijvoorbeeld nu bij één van de cliënten insuline toedienen. Bij een andere mag ik dan weer oogdruppels toedienen, kleine wondjes verzorgen en zelfs een stoma verzorgen. Je ziet, het zijn kleine taken maar daardoor moet er niet steeds een thuisverpleegkundige komen om die uit te voeren. Dat maakt het voor iedereen gemakkelijker en leuker”
Een stoma vervangen lijkt me geen gemakkelijke en ongevaarlijke taak.
Sophie: “Dat valt wel mee hoor. (lacht) Op zich zijn dat taken die je als verzorgende wel kan of toch moet kunnen. Ik heb zelf ook nog in een woonzorgcentrum gewerkt dus ik ken dat wel. Het is soms vervelender dat je die taken niet mag uitvoeren omdat je het wel kan, zoals voor dit traject het geval was. Uiteindelijk blijven we ook maar verzorgenden aan huis. We zijn geen verplegers hé. Als er echt een groot probleem is of je merkt dat er iets fout is, dan contacteer je de huisarts of bel je naar het Wit-Gele Kruis. Er kan altijd een probleem opduiken maar over het algemeen lukt het allemaal zeer goed om die dingen te doen"
"Je ziet, het zijn kleine taken maar daardoor moet er niet steeds een thuisverpleegkundige komen om die uit te voeren. Dat maakt het voor iedereen gemakkelijker en leuker"
Hoe communiceren jullie als er problemen zijn?
Sophie: “Er zijn genoeg mensen die kunnen helpen bij problemen. Meestal komen er ook nog thuisverpleegkundigen bij de cliënten. Bij elke klant ligt er een groene kaft waarin wij maar evengoed familie en andere mensen dingen kunnen inschrijven. Dat kan ook zijn om iets na te kijken of zo. De communicatie met het Wit-Gele kruis en de huisartsen loopt meestal via onze verantwoordelijken: Anne en Kris. Het is misschien ook eens mooi om hen te belichten want achter de schermen lossen zij veel op. Als wij een probleem hebben, lossen zij dat op. Het is een fijne manier van werken”
Je lijkt je job als verzorgende aan huis wel graag te doen.
Sophie:‘Ja zeker! Ik kom uit een woonzorgcentrum. Daar was de druk soms zo gigantisch hoog dat ik geen tijd had voor de mensen. Door het tekort aan personeel was ik eigenlijk een robot op automatische piloot. Je doet wat je moet doen, terwijl die residenten soms veel meer nodig hebben. Een luisterend oor, een gesprek, een waardering … dat kan wonderen doen. Die tijd heb ik als verzorgende aan huis wel."
"Een luisterend oor, een gesprek, een waardering … dat kan wonderen doen. Die tijd heb ik als verzorgende aan huis wel"
Hoe voel je dat je dat verschil?
Sophie: “Fysiek is het toch minder belastend, al kan ik ook zeggen dat het psychisch soms wel zwaar kan zijn. Cliënten met alcoholproblemen, autisme, slechte woonomstandigheden… Dat is eigenlijk een andere wereld maar je hebt bij elke cliënt wel twee uur en dat is meestal wel genoeg om alles goed te doen. Als ik na een weekend bij mijn vaste cliënt kom, vraag ik eerst hoe het weekend gegaan is. Dan start ik met een gesprekje gewoon om te zien hoe het met de persoon zelf gaat. Dat is voor hen meestal al een belangrijk onderdeel want ze kunnen even ontladen en alles zeggen wat ze te zeggen hebben. Ze worden gehoord. Dan ga je verder: Ben je al gewassen? Heb je al ontbeten? Nadien bekijken we dan samen de kalender. Dan zien we bijvoorbeeld dat er nog kinesitherapie of logopedie is of dat de thuisverpleging komt. Dan kunnen we daarop anticiperen”
Het lijkt me soms ook wel eentonig?
Sophie: “Dat is het allerminst. Het is eigenlijk wel fijn dat er een vaste structuur is met vaste klanten. Zo kan je een band opbouwen, elkaar leren vertrouwen. In het begin dat je bij iemand komt, is het nog afstandelijk maar na een tijd leer je elkaar kennen en dan is het soms heel persoonlijk. Je bent voor veel cliënten de persoon die ze het vaakst zien. Dat schept een band en die probeer ik zoveel mogelijk te koesteren, ook al moet je soms de grenzen wat afbakenen. Anders ben je constant met je job bezig, dat kan ook niet het geval zijn. Vandaag bijvoorbeeld was mijn cliënt gevallen. Ik voelde dat er precies iets mis was met de heup en dan heb ik de ziekenwagen gebeld en ben ik met haar meegegaan. Zo’n dingen kom je ook tegen en dat maakt het veel minder eentonig als het lijkt”
"Je moet je job heel graag doen, anders hou je dat niet vol. We werken met mensen en dat zorgt ervoor dat we belangrijk werk doen"
Je doet je job heel graag, dat zie je aan jou.
Sophie: “Je moet dat heel graag doen, anders hou je dat niet vol. We werken met mensen en dat zorgt ervoor dat we belangrijk werk doen. Het is veel leuker voor mijzelf en de cliënt als ik het met plezier doe en dat doe ik dus ook, hopelijk nog voor een heel lange tijd”